cendru logo back to mainpage เนื้อหาเว็บในหน้านี้ได้มีการปรับปรุงและย้ายไปที่ http://cendru.eng.cmu.ac.th/cmflood ข้อมูลในหน้านี้ถูกเก็บไว้เป็นกรุข้อมูลเท่านั้น
หน่วยวิจัยภัยพิบัติทางธรรมชาติ ภาควิชาวิศวกรรมโยธา คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
หน้าแรก ข่าว แผนที่เวปไซด์ ติดต่อ เข้าสู่ระบบ
  เกี่ยวกับโครงการฯ
    ความเป็นมาของโครงการฯ
    โครงสร้างของระบบการพยากรณ์
    รายละเอียดโครงการ
  สภาพแวดล้อมทั่วไป
    ลักษณะทั่วไปของพื้นที่ลุ่มน้ำ
    สถานีระบบโทรมาตร
    สถิติภูมิอากาศ
    ลักษณะทั่วไปพื้นที่เมืองเชียงใหม่
    สถานการณ์น้ำท่วมในอดีต
  การเตรียมรับสถานการณ์น้ำท่วม
    คู่มือรับสถานการณ์น้ำท่วม
    การป้องกันน้ำไหลเข้าบ้าน
    การวางพนังกั้นน้ำ,กระสอบทราย
    คู่มือการใช้กระสอบทราย
    ตำแหน่งที่วางกองทราย
    ตำแหน่งที่จอดรถ
    ตำแหน่งเครื่องสูบน้ำ
  การเตือนภัยน้ำท่วม
  ในเขตพื้นที่เมืองเชียงใหม่
    อินเตอร์เนต
    หอเตือนภัย
    บอร์ดไฟวิ่ง
    เครื่องมือวัดน้ำฝนและไซเรน
    รถกระจายข่าว
    วิทยุ
    หลักระดับน้ำท่วม
   สัญลักษณ์ของการเตือนภัย
   และแหล่งช่วยเหลือ
  แผนงานการป้องกันน้ำท่วม
  ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
    แผนงานป้องกันของหน่วยงาน
ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย
จังหวัดเชียงใหม่ (ปภ.)
    งานขุดขยายแม่น้ำปิงและต่อสะพาน
บริเวณสำนักงานตำรวจภูธรภาค 5
    งานแก้ไขปัญหาน้ำท่วม
กรณีถนนขวางทางน้ำ
  การแก้ไขปัญหาการบุกรุกน้ำปิง
    จุดวิกฤติ
    การรื้อถอนที่ดำเนินการไปแล้ว
    การขุดลอกแม่น้ำปิง
  การบริหารจัดการน้ำท่วม
    มาตรการบริหารจัดการน้ำท่วม
    ข้อดีและข้อเสียของการใช้
มาตรการบริหารจัดการน้ำท่วม
  ข้อมูลทางกายภาพแม่น้ำปิง
    แปลนรูปตัดแม่น้ำปิง
    บริเวณตัวเมืองเชียงใหม่
    เส้นชั้นความสูงแม่น้ำปิง


Download
หนังสือคู่มือรับสถานการณ์น้ำท่วม
    หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
    จังหวัดเชียงใหม่
    ป้องกันภัย (ปภ.) จ.เชียงใหม
    อุทกวิทยาฯภาคเหนือตอนบน
    อุตุนิยมวิทยาภาคเหนือ
    ศูนย์ปฏิบัติการน้ำท่วมเชียงใหม่

มาตรการบริหารจัดการน้ำท่วม

      มาตรการบริหารจัดการน้ำท่วม คือ มาตรการเพื่อการรับมือกับปัญหาน้ำท่วมในลุ่มน้ำ โดยเป้าหมายหลักของมาตรการดังกล่าวคือเพื่อทำให้พื้นที่ลุ่มน้ำเกิดความเสียหายจากน้ำท่วมน้อยที่สุด มาตรบริหารจัดการน้ำท่วม ประกอบด้วย มาตรการใช้สิ่งก่อสร้าง เช่น การก่อสร้างเขื่อน กำแพงกั้นน้ำ เป็นต้น มาตรการไม่ใช้สิ่งก่อสร้างหรือใช้สิ่งก่อสร้างต้นทุนต่ำ และมาตรการอื่นๆเช่นการฟื้นฟูและการบรรเทาทุกข์ จะเห็นได้ว่าการใช้มาตรการใดเพียงอย่างเดียวจะไม่ส่งผลให้การบริหารจัดการน้ำท่วมบรรลุผลสำเร็จ

      การใช้มาตรการบริหารจัดการน้ำท่วมต้องมีการประเมินเพื่อวิเคราะห์การเลือกใช้เหมาะสมกับแต่ละพื้นที่ โดยเฉพาะมาตรการไม่ใช้สิ่งก่อสร้างนับเป็นมาตรการที่ใช้ระยะเวลาไม่นานในการเตรียมและได้ผลดี


แผนผังการจัดการน้ำท่วมในเขตชุมชนเมือง



แผนผังมาตรการใช้สิ่งก่อสร้างสำหรับเขตชุมชนเมือง
 
  แนวคิดการลดความรุนแรงของภัยน้ำท่วม


      การลดความรุนแรงของภัยน้ำท่วม คือ ขั้นตอนและวิธีการปฏิบัติ เพื่อลดความเสียหายที่เกิดจากน้ำท่วม แต่ไม่ได้เป็นการลดความเสี่ยงที่จะเกิดน้ำท่วม โดยจะให้คำแนะนำแก่ทุกหน่วยงานและประชาชนทั่วไปว่า ควรปฏิบัติอย่างไรเพื่อรับมือกับน้ำท่วม โดยอาศัยประสบการณ์จากเหตุการณ์น้ำท่วมที่เกิดในอดีตและน้ำท่วมในสถานที่ต่างๆกันไป

      มาตรการเพื่อการลดความรุนแรงของภัยน้ำท่วม มักใช้มาตรการไม่ใช้สิ่งก่อสร้างซึ่งเป็นมาตรการหนึ่งในการบริหารจัดการน้ำท่วม นอกเหนือนี้ยังใช้มาตรการกอบกู้ภัยน้ำท่วม เพื่อเป็นการชดเชยสำหรับผู้ได้รับความเสียหาย

      มาตรการไม่ใช้สิ่งก่อสร้าง ประกอบด้วยการพยากรณ์และเตือนภัยน้ำท่วม มาตรการต่างๆของหน่วยงานรัฐ มาตรการควบคุมพื้นที่ ทั้งหมดนี้เพื่อลดความเสียหายที่จะเกิดกับชีวิตและทรัพย์สินโดยตรง สิ่งสำคัญเบื้องต้นสำหรับมาตรการไม่ใช้สิ่งก่อสร้างคือ การทำให้ผู้มีหน้าที่เกี่ยวข้องตระหนักถึงความจำเป็นของ การลดความรุนแรงของภัยน้ำท่วมแล้วจึงนำไปสู่การออกกฎหมายและข้อบังคับต่างๆ สำหรับการบังคับใช้มาตรการดังกล่าว ขั้นที่สองคือ การวางแผนการจัดการมาตรการ สุดท้ายคือการให้การศึกษาและอบรมเพื่อเผยแพร่ข้อปฏิบัติแก่ประชาชนทั่วไป และองค์การต่างๆเช่น ธุรกิจ อุตสาหกรรม เป็นต้น

      นอกจากนั้นยังมีมาตรการกอบกู้ภัยน้ำท่วมสำหรับเยียวยาปัญหาทางร่างกายและจิตใจ ปัญหาทางเศรษฐกิจ และสังคม ซึ่งโครงการสำหรับแก้ปัญหาดังกล่าวมีองค์กรอิสระหลายๆโครงการ เข้ามาเป็นอาสาสมัครให้ความช่วยเหลือ

  มาตรการไม่ใช้สิ่งก่อสร้าง

 

1. มาตรการเตรียมรับภัย

      การเตรียมรับภัย คือ การวิเคราะห์และจัดเตรียมแผนการรวมทั้งขั้นตอนต่างๆที่ควรปฏิบัติเมื่อเกิดน้ำท่วม โดยแยกออกเป็น แผนย่อยๆอีก ได้แก่ แผนการรับมือฉุกเฉิน การเพิ่มความตื่นตัวให้กับชุมชน การพยากรณ์น้ำท่วมและเตือนภัย การกำหนดนโยบาย การใช้สอยที่ดิน การป้องกันน้ำท่วม แผนสำรอง การวางมาตรการเตรียมรับภัย ขึ้นอยู่กับความตื่นตัวของประชาชน และการศึกษาความสัมพันธ์ของการเกิดน้ำท่วมและปัญหาต่างๆ สิ่งแรกคือ การสร้างความเชื่อมั่นต่อสิ่งก่อสร้างต่างๆว่าจะไม่เป็นอันตราย นอกจากนั้นยังต้องมีแผนการสำหรับการอพยพและฟื้นฟูความสูญเสียที่จะเกิดขึ้น เพื่อร่างลงไปในแผนการด้วย

2. แผนรับมือฉุกเฉิน

      มาตรการฉุกเฉิน คือ การเตรียมแผนการให้ความช่วยเหลือเมื่อมีภัยฉุกเฉิน ประกอบไปด้วย แผนค้นหาและกู้ภัย แผนจัดการที่หลบภัย การจัดหาเสบียงอาหารและสิ่งของจำเป็น การจัดการด้านการเงิน อาสาสมัคร และสิ่งของบริจาค

      โครงสร้างหลักของมาตรการฉุกเฉิน คือ การวางแผนการระดมปัจจัย การวางแผนรับมือความเสียหาย การวางแผนการให้ความร่วมมือและหน่วยปฏิบัติการต่อสู้น้ำท่วม

      หน่วยงานต่อสู้น้ำท่วม คือ การรวบรวมกำลังคนสำหรับปฏิบัติงานให้ความช่วยเหลือ ประกอบด้วยขั้นตอน การระดมปัจจัย การเตรียมการและออกปฏิบัติการ โดยจะทำหน้าที่ช่วยเหลือ และ รวบรวมผู้ประสบภัยเข้าไปสู่บริเวณหลบภัยหรือสถานที่ปลอดภัย

      หน่วยค้นหาและกู้ภัย เป็นหน่วยงานสำหรับการค้นหาผู้ได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิตและทำการช่วยเหลือ โดยทั่วไปเป็นหน่วยงานที่ขึ้นกับรัฐและเทศบาลโดยตรง แต่เมื่อเกิดเหตุการณ์น้ำท่วม มักจะมีอาสาสมัครจากหน่วยงานอื่นๆ เข้าสมทบด้วย


แผนผังมาตรการเตรียมรับสถานการณ์น้ำท่วม



แผนผังมาตรการฉุกเฉิน
 
  มาตรการกอบกู้ภัยน้ำท่วม

 

1. การประกันภัยน้ำท่วม

      การประกันภัยน้ำท่วม คือ การลดความสูญเสียจากน้ำท่วมโดยการให้เงินชดเชยความเสียหายในกรณีที่ความสูญเสียที่เกิดขึ้นเป็นสิ่งที่หลบเลี่ยงไม่ได้ การทำประกันภัยขึ้นอยู่กับความพึงพอใจของเจ้าของทรัพย์สินนอกเหนือจากการได้รับการคุ้มครองจากมาตรการต่างๆ โดยทั่วไปการประกันภัยน้ำท่วมในประเทศกำลังพัฒนามักจะไม่ได้รับเบี้ยประกันที่สมควรได้อย่างแท้จริง และต้องมีการปรับปรุงโดยมีการคาดหวังว่ารัฐบาลจะให้ความสนับสนุนด้านการเงินในส่วนนี้เพิ่มขึ้น

      การให้เงินช่วยเหลือสำหรับการประกันภัยน้ำท่วมของรัฐบาล ควรมีในพื้นที่ที่มีแนวโน้มจะเกิดน้ำท่วม หรือควรมีการออกกฎ หากมีการก่อสร้างสิ่งปลูกสร้างในบริเวณน้ำท่วมถึง ต้องได้รับอนุญาตจากหน่วยงานรัฐและมีการประกันน้ำท่วมด้วย การทำโครงการประกันภัยน้ำท่วม ควรมีการลงพื้นที่จริงประกอบกับการศึกษาจากแผนที่น้ำท่วม และวิเคราะห์ความเสี่ยง ควรอาศัยข้อมูลที่มีการปรับปรุงล่าสุด

2. การฟื้นฟู

      การจัดการปัญหาหลังจากน้ำท่วม ควรวางแผนไว้ก่อน เพื่อลดปัญหาที่จะเกิดให้มีน้อยที่สุด การลงพื้นที่สำรวจจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับการบริหารงานขณะเกิดน้ำท่วม โดยจะเป็นการเตรียมข้อมูลสำหรับสถานการณ์ฉุกเฉิน การค้นหาผู้ประสบภัยที่ได้รับบาดเจ็บและเสียชีวิต รวมทั้งความเสียหายของทรัพย์สินต่างๆ ทำให้ขณะเกิดเหตุการณ์สามารถตัดสินใจกระทำการได้อย่างทันท่วงที และเป็นไปตามขั้นตอนที่มีการวางแผนไว้ล่วงหน้า รวมทั้งสามารถประเมินความเสียหายสำหรับการกู้ภัยได้สะดวกขึ้น

      การกู้ภัย คือ การเตรียมการสำหรับให้บริการและอำนวยความสะดวกในการซ่อมแซมและฟื้นฟูให้มีมีสภาพเหมือนก่อนเกิดน้ำท่วมให้มากที่สุด การกู้ภัยควรมีการบริหารงานแยกกันระหว่างการให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัยเฉพาะบุคคลกับการให้บริการสาธารณะ


แผนผังมาตรการฟื้นฟ



  หน่วยวิจัยภัยพิบัติทางธรรมชาติ ภาควิชาวิศวกรรมโยธา คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โทรศัพท์ 053-942010